Yeni OKX hesabını 15 dəqiqəyə qorumaq: əhəmiyyəti olan dörd parametr
Birjada hesabların böyük əksəriyyəti sındırılmır — onlara sadəcə daxil olunur. Şifrə başqa saytdan sızıb, kod SMS-lə oğurlanıb, ya da istifadəçi özü saxta səhifədə hər şeyi yazıb. Aşağıdakı dörd parametr məhz bu üç ssenariyə qarşıdır və hamısı birlikdə on beş dəqiqədən çox çəkmir.
Ardıcıllıq: nə əvvəl, nə sonra
Bunları balans artırmazdan əvvəl et. Səbəb sadədir: boş hesab maraqlı hədəf deyil, balans yaranan gündən isə vəziyyət dəyişir. Üstəlik, çıxarış üçün ağ siyahını sonradan qoşanda bir çox platformada qısa gözləmə müddəti işə düşür — həmin müddəti pulun hesabda olduğu vaxta salmaqdansa, elə boşkən keçirmək daha rahatdır.
Dördlüyün məntiqi belədir: TOTP girişi qoruyur, antifişinq kodu səni saxta məktubdan ayırır, ağ siyahı ən pis halda itkini məhdudlaşdırır, cihazlar bölməsi isə problemi vaxtında görməyə imkan verir. Biri digərini əvəz etmir.
1 · TOTP autentifikator, SMS yox
SMS ilə ikifaktorlu doğrulama heç nədən yaxşıdır, amma zəif halqadır: nömrənin başqasının əlinə keçməsi (SIM dəyişdirmə) ilə həm kod, həm də hesabın bərpası eyni anda hücumçuya keçir. TOTP tətbiqi isə kodu cihazın içində, internetsiz yaradır — orada oğurlanacaq kanal yoxdur.
Quraşdırma ardıcıllığı: telefonuna autentifikator tətbiqi yükləyirsən, OKX-in təhlükəsizlik bölməsində «Authenticator» variantını seçirsən, ekrandakı QR kodu tətbiqlə oxudursan və altı rəqəmli kodu geri yazırsan. Bir dəqiqəlik iş.
Mümkünsə, autentifikatoru ticarət etdiyin cihazdan başqa bir cihazda saxla. Telefonu birdəfəlik itirmək iki hesabı birdən itirmək demək olmasın.
2 · Antifişinq kodu
Bu, çoxunun ötürdüyü, amma faydası ən aydın olan parametrdir. Özün qısa bir söz və ya söz birləşməsi seçirsən; bundan sonra OKX sənə göndərdiyi hər məktubun içinə həmin sözü qoyur. Məktubda söz yoxdursa, məktub OKX-dən deyil — nə qədər inandırıcı görünsə də.
Kodu seçəndə iki şeyə fikir ver: o, şifrənlə əlaqəli olmasın və başqa saytda istifadə etdiyin sözlərdən olmasın. Adi, amma sənə xas bir söz — məsələn, uşaqlıqda yaşadığın küçənin adı — kifayətdir.
Praktikada bu parametr Azərbaycandakı istifadəçilərə bir səbəbə görə xüsusilə lazımdır: yerli dildə göndərilən saxta məktubların keyfiyyəti getdikcə yaxşılaşır, məktubun üslubuna görə saxtanı tanımaq isə artıq etibarlı üsul deyil. Antifişinq kodu üsluba yox, faktın özünə baxır.
3 · Çıxarış üçün ağ siyahı
Ağ siyahı o deməkdir ki, hesabdan kripto yalnız əvvəlcədən əlavə etdiyin ünvanlara çıxa bilər. Kimsə hesabına girsə belə, öz cüzdanına çıxarış edə bilmir — çünki həmin ünvan siyahıda yoxdur, siyahıya əlavə etmək isə ayrıca təsdiq və gözləmə tələb edir.
Quraşdırma: təhlükəsizlik bölməsində çıxarış ünvanlarının idarəsini açırsan, özünə məxsus cüzdan ünvanlarını əlavə edirsən (hər şəbəkə üçün ayrıca) və funksiyanı aktivləşdirirsən. Ünvanı əlavə edəndən sonra kiçik məbləğlə bir sınaq çıxarışı et — ünvanın və şəbəkənin düzgünlüyünü yoxlamağın ən ucuz yolu budur.
4 · Cihazlar və sessiyalar
Sonuncu addım bir dəfə edilib unudulan yox, ayda bir dəfə baxılan yerdir. Təhlükəsizlik bölməsində hesabına daxil olmuş cihazların və açıq sessiyaların siyahısı var. Orada tanımadığın cihaz varsa, sessiyanı bağla və şifrəni dəyiş.
Eyni bölmədə giriş tarixçəsi də olur: nə vaxt, hansı cihazdan, hansı təxmini məkandan. Bu jurnal problemi ən tez görməyə imkan verən şeydir — pul itmədən əvvəl. Köhnə telefonu satmısansa və ya iş kompüterindən girmisənsə, həmin sessiyaları elə indi bağla.
Parametrlərdə yazılmayan vərdişlər
- Ünvanı əl ilə yaz. Birjaya girişi axtarış nəticəsindən yox, əlfəcindən və ya əl ilə yazılmış
okx.com-dan et. Reklam bloklarında oxşar domenlər müntəzəm peyda olur. - Kodu heç kimə demə. Nə dəstək, nə moderator, nə də «yoxlama şöbəsi» səndən altı rəqəmli kod istəmir. Bu kodu istəyən hər kəs hücumçudur.
- Şifrə unikal olsun. Başqa saytdan köçürülmüş şifrə ən çox rast gəlinən giriş yoludur; şifrə meneceri bu problemi bir dəfəyə həll edir.
- İctimai Wi-Fi-da ticarət etmə. Mümkün deyilsə, heç olmasa çıxarış əməliyyatlarını başqa vaxta saxla.
- E-poçtun özünü də qoru. Hesabın bərpası poçtdan keçir; poçt sındırılıbsa, birjadakı bütün qatlar zəifləyir.
Bu beşlik parametr deyil, davranışdır — və praktikada itkilərin böyük hissəsini elə onlar dayandırır. Balans artırmağa keçirsənsə, növbəti oxunacaq səhifə P2P təhlükəsizlik qaydalarıdır: orada söhbət hesabdan yox, sövdələşmənin özündən gedir.