OKX komissiyaları, izah olunub: maker, taker və dəvət kodu endirimi necə işləyir
Heç kim pulsuz ticarət etmir. Sual yalnız kimin daha çox ödədiyi — və dəvət kodunun bunu dəyişib-dəyişmədiyidir. Aşağıda mexanika var, reklam yox.
maker və taker — real fərq
Hər spot sövdələşməsi iki tipdən birinə düşür. maker sifarişi sifariş dəftərinə düzülür və kiminsə onun qarşısına çıxmasını gözləyir — məsələn, cari qiymətdən aralıda qoyulmuş limit sifarişi. taker sifarişi isə artıq mövcud olan sifarişlə birləşir və dərhal icra olunur: bazar sifarişi, yaxud qiyməti elə dərhal icra olunacaq şəkildə qoyulmuş limit sifarişi.
Platformalar demək olar ki, hər yerdə taker-dən maker-dən çox tutur, OKX də daxil olmaqla. Məntiq sadədir: taker likvidliyi istehlak edir, maker onu yaradır. Limit sifarişi qoyub gözləyirsənsə — maker-sən. «İndi al» düyməsini basıb nə varsa o qiyməti götürürsənsə — taker-sən.
Bu fərq başlayanların çoxunun düşündüyündən vacibdir. Hesabın dərəcəsindən sonra komissiya hesabına təsir edən ikinci qol məhz budur — və onu sən özün idarə edirsən.
Niyə sənin dərəcən hamının dərəcəsi deyil
OKX-də səviyyələrə əsaslanan komissiya proqramı var. Müəyyən dövr ərzində nə qədər çox həcmlə ticarət etsən, yaxud platformanın öz tokenindən nə qədər çox saxlasan, maker və taker faizləri bir o qədər aşağı düşür. Böyük həcmli hesablar — birjanın VIP səviyyələri kimi işarələdiyi qrup — miqyasın ən aşağı ucunda dayanır.
Bunda unikal heç nə yoxdur; hər iri platformanın həcm miqyasının öz variantı var. Fərqli olan yalnız sənin hesabının bu miqyasda haradan başlamasıdır — dəvət kodu da elə buraya qoşulur.
Səviyyə necə hərəkət edir
Həcmə bağlı səviyyələr adətən bir günə yox, sürüşən pəncərəyə baxır: bir həftə çox ticarət edirsən, növbəti dövr üçün dərəcə yaxşılaşa bilir, aktivlik azalanda isə geri qayıdır. Bu, nasazlıq deyil, normal davranışdır.
Ara-sıra ticarət edirsənsə, vaxtının böyük hissəsini baza səviyyəsində keçirəcəksən — dəvət kodu endirimi də məhz orada səviyyələr sistemindən daha çox iş görür. Tez-tez ticarət edirsənsə, bir dəfə gördüyün dərəcəni əbədi saymaq əvəzinə hesabındakı komissiya səhifəsini vaxtaşırı yenidən yoxla.
Dəvət kodu endirimi nə edir
Qeydiyyat zamanı bu saytın dəvət kodunu (OKAT52) daxil etsən, OKX hesabına ticarət komissiyası endirimi qoyur — ticarət komissiyalarında 20%-ə qədər az*. O, hesaba məhz qeydiyyat anında bağlanır, sonradan aktivləşdirdiyin kupon kimi deyil; minimum dövriyyə şərti də tələb etmir.
Nə deyil: yuxarıda təsvir olunan səviyyələr sisteminin əvəzi. Endirim sənin baza dərəcəndən götürülən faizdir — həmin dərəcə nə olursa olsun. Yeni hesab standart səviyyədə standart dərəcədən endirim alır; sonradan daha yaxşı səviyyəyə keçsən, endirim həmin yaxşı dərəcəyə də tətbiq olunur. İki mexanizm bir-birini əvəz etmir, üst-üstə gəlir.
Bir praktik qeyd: kod yalnız qeydiyyat ekranında yığılır. Artıq yaradılmış hesaba onu bağlamağın etibarlı yolu yoxdur — elə buna görə qeydiyyat bələdçisində ən çox vurğulanan yer məhz o bir xanadır.
Nümunə hesablama
Hissələrin bir-birinə necə bağlandığını görmək üçün quruluşca doğru, uydurma bir hesablama. Bu rəqəmlər yalnız nümunədir — onlar OKX-in dərc etdiyi dərəcələr deyil. Öz hesabına və səviyyənə aid rəqəmləri OKX-in komissiya səhifəsində yoxla.
Tutaq ki, standart səviyyənin taker dərəcəsi 0,10%, maker dərəcəsi isə 0,08% olardı (bir daha — nümunə üçün uydurulmuş rəqəmlər). Bu dərəcə ilə 1 000 manatlıq bazar alışında taker komissiyası 1 manat olardı. 20%-lik endirimlə həmin komissiya 0,80 manata düşür.
Bir sövdələşmədə bu, kiçik məbləğdir. Məna sövdələşmələr çoxalanda yaranır: endirim hər icraya şamil olunur, təkcə birincisinə yox. Ayda iyirmi dəfə girib-çıxırsansa, eyni 20% iyirmi dəfə vurulur.
Dərs isə rəqəmin özündə yox, formasındadır: iki dəyişən — sənin səviyyən və maker olub-olmadığın — bir-birinə vurulur, endirim də nəticəyə oturur. Üçdən birini dəyişsən, hesab yerindən tərpənir. Öz rəqəmlərini yerinə qoymaq üçün komissiya kalkulyatoru var — alət ingilis dilindədir, arifmetika isə hər yerdə eynidir.
Ticarət komissiyası olmayan digər xərclər
Bu səhifədəki maker/taker dərəcəsi yalnız alqı-satqıya aiddir. Onun yanında tez-tez qarışdırılan üç xərc dayanır:
- P2P məzənnəsi. Manatla balans artıranda alıcıdan adətən ayrıca komissiya tutulmur — dəyər satıcının qoyduğu məzənnəyə hopdurulub. Ətraflı AZN ilə balans artırma səhifəsindədir.
- Şəbəkə haqqı. Kriptonu çıxaranda göndərdiyin blokçeynin haqqını ödəyirsən. Onu birja yox, şəbəkənin yüklənməsi müəyyən edir və eyni aktiv üçün müxtəlif şəbəkələr çox fərqli qiymətə başa gəlir.
- Kart provayderinin komissiyası. Kartla alanda üçüncü tərəf öz payını götürür və məzənnəni də özü qoyur. Bunun ticarət komissiyası ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.
«Sıfır komissiya» vədinin susduğu
«Sıfır ticarət komissiyası» reklam edən platformalar və tərəfdaş səhifələr görəcəksən. Adətən variantlardan biri işləyir: sıfır dərəcə dar bir siyahıya aiddir, sənin real cütlüyünə yox; yalnız maker sifarişlərinə şamil olunur, taker isə yenə pullu qalır; aksiya dövrü ilə məhdudlaşır; ya da spred adi haldan geniş olur və heç bir sətirdə görünməyən xərc elə odur.
Bu, aksiyaları vicdansız etmir, sadəcə o deməkdir ki, başlıqdakı rəqəmlə sənin real xərcin fərqli şeylər ola bilər. Şərtin hər yerdə işlədiyini fərz etməzdən əvvəl şərtlərin özünü oxu.
Öz real dərəcəni harada görürsən
Dərəcələr birjanın siyasəti ilə birlikdə dəyişir və biz burada sən oxuyanda artıq köhnəlmiş olacaq rəqəmlər yazmırıq. OKX cari komissiya proqramını səviyyələr üzrə öz saytında dərc edir — hesabına şamil olunan rəqəm odur, burada yazılan yox.
Daha dəqiq yol hesabın içindən baxmaqdır: girişdən sonra komissiya dərəcələri səhifəsində cari səviyyən və ona bağlı maker/taker faizləri görünür. Dəvət kodu ilə qeydiyyatdan keçmisənsə, endirimin əksini də elə orada görəcəksən. Dəqiq şərtləri OKX-in səhifəsində yoxla — ticarətin intensivliyini dəyişdiyin zaman da yenidən bax.
Bu qədər tez dəyişməyən isə yuxarıdakı mexanikadır: maker yoxsa taker, həcmlə gələn səviyyə və istənilən səviyyəyə faizlə oturan endirim. Formanı başa düşsən, rəqəmlər asan yerinə oturur.